ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΛΟΓΩ ΣΤΡΕΣ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΛΟΓΩ ΣΤΡΕΣ

Σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο της καρδιάς, το στρες είναι παράγοντας που αποδεδειγμένα μπορεί να προκαλεί ξαφνικό θάνατο λόγω καρδιακής ανακοπής.

Το σωματικό ή το συναισθηματικό στρες, προκαλεί αύξηση της κυκλοφορίας στο αίμα των ορμονών του στρες όπως η αδρεναλίνη, η κορτιζόνη και η νορεπινεφρίνη. 

Ταυτόχρονα ψηλώνει η πίεση και επιταχύνεται ο καρδιακός ρυθμός.

Οι ανάγκες σε οξυγόνο του οργανισμού αυξάνονται λόγω της μεγαλύτερης ζήτησης που δημιουργείται από το μεταβολισμό που προσωρινά δραστηριοποιείται περισσότερο κατά το στρες.

Το στρες, είναι σε θέση να προκαλεί σπασμούς στα στεφανιαία αγγεία τη καρδίας τα οποία την τροφοδοτούν με οξυγόνο. Η ισχαιμία που προκύπτει στο μυοκάρδιο είναι αιτία στηθάγχης ή ακόμη σε σοβαρότερες περιπτώσεις, εμφράγματος μυοκαρδίου.

Οι καρδιακές αρρυθμίες συμβαίνουν ευκολότερα κατά το σωματικό ή συναισθηματικό στρες λόγω αστάθειας της ηλεκτρικής λειτουργίας της καρδίας. Μεταξύ των συχνότερων αρρυθμιών που παρατηρούνται περιλαμβάνονται η κοιλιακή ταχυκαρδία, η κοιλιακή μαρμαρυγή και η κολπική μαρμαρυγή.

 Όμως σε ασθενείς που φαινομενικά έχουν κανονική καρδιά, το στρες μπορεί να προκαλεί καρδιακή ανακοπή;

Η καρδιακή ανακοπή συμβαίνει κυρίως λόγω ανωμαλιών του καρδιακού ρυθμού. Η κοιλιακή μαρμαρυγή είναι σοβαρή καρδιακή αρρυθμία που οδηγεί σε θάνατο τον ασθενή σε μερικά λεπτά.

Η κοιλιακή μαρμαρυγή μπορεί να συμβεί σε ασθενείς που έχουν καρδιοπάθεια. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις κοιλιακής μαρμαρυγής όπου δεν είναι δυνατόν να αναγνωριστεί καρδιακή πάθηση που την προκαλεί. Στις περιπτώσεις αυτές η αρρυθμία ονομάζεται ιδιοπαθής κοιλιακή μαρμαρυγή.

Το στρες είναι αιτία καρδιακής προσβολής, ξαφνικού καρδιακού θανάτου, καρδιακής ανεπάρκειας και αρρυθμιών.

Το συναισθηματικό στρες είναι επικίνδυνο για ασθενείς με συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσο της καρδίας, αρρυθμίες και άλλες καρδιακές ή αγγειακές παθήσεις.

Το στρες λόγω υπερβολικής σωματικής προσπάθειας και το συναισθηματικό στρες, είναι αιτία προβλημάτων τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Όμως οι γυναίκες, φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στο να παρουσιάζουν καρδιακά προβλήματα όταν υφίστανται συναισθηματικό στρες.

Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο το στρες επηρεάζοντας το αυτόνομο νευρικό σύστημα, είναι δυνατόν να προκαλεί σε ορισμένους ιδιαίτερα ευαίσθητους ασθενείς, ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού που μπορεί να είναι τόσο σοβαρές όπως η καρδιακή μαρμαρυγή, οδηγώντας έτσι σε καρδιακή ανακοπή και ξαφνικό θάνατο.

Για να απαντήσουν στο εν λόγω ερώτημα, γιατροί από πανεπιστήμια διαφόρων χωρών, μελέτησαν τις περιπτώσεις 25 ασθενών (12 άνδρες και 13 γυναίκες) που επιβίωσαν από ιδιοπαθή κοιλιακή μαρμαρυγή.

Επίσης εξετάστηκαν για σκοπούς σύγκρισης τα δεδομένα από 25 άλλους ασθενείς που είχαν υποστεί καρδιακή προσβολή ή στηθάγχη για την οποία χρειάστηκε επεμβατική θεραπεία (αγγειοπλαστική) αλλά δεν είχαν υποστεί καρδιακή ανακοπή.

Μεταξύ των 25 ασθενών που επιβίωσαν από κοιλιακή μαρμαρυγή, κατά τους 6 μήνες που προηγήθηκαν του καρδιακού επεισοδίου, οι 20 είχαν βιώσει καταστάσεις στρες που αξιολογήθηκαν ως ψηλού ή μέτριου βαθμού σοβαρότητας. Άλλοι 5 ασθενείς από την ομάδα αυτή, είχαν βιώσει στρες χαμηλού βαθμού.

Αντίθετα στην ομάδα σύγκρισης, μόνο 10 ασθενείς είχαν μέτριο έως σοβαρό στρες και 15 ασθενείς, χαμηλό στρες κατά τους 6 μήνες που προηγήθηκαν του καρδιακού τους επεισοδίου.

Αντίθετα στη δεύτερη ομάδα, κατά τις 24 ώρες που προηγήθηκαν του καρδιακού τους επεισοδίου, μόνο 2 ασθενείς είχαν βιώσει στρες ψηλού ή μέτριου βαθμού σοβαρότητας. Άλλοι 22 είχαν στρες χαμηλής έντασης.

Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα, οι συντελεστές της διεθνούς αυτής έρευνας, συμπεραίνουν ότι πράγματι το στρες μπορεί να είναι η αιτία έναρξης ιδιοπαθούς κοιλιακής μαρμαρυγής που οδηγεί σε καρδιακή ανακοπή και ξαφνικό θάνατο.

Το πρώτο και μοναδικό σύμπτωμα της ιδιοπαθούς κοιλιακής μαρμαρυγής, είναι η απώλεια των αισθήσεων λόγω του ότι η αρρυθμία προκαλεί χαοτική ανεπαρκή λειτουργία της καρδίας που δεν επιτρέπει σε αρκετό αίμα να τροφοδοτεί τον εγκέφαλο.

Εάν η αρρυθμία αυτή δεν διορθωθεί άμεσα, επέρχεται ο θάνατος του ασθενούς σε μερικά λεπτά. Η αρρυθμία μπορεί να διορθωθεί μόνο με καρδιακό ηλεκτροσόκ που μπορεί να χορηγηθεί με τη βοήθεια εξωτερικού ή εμφυτευμένου καρδιακού απινιδωτή.

Το ηλεκτροσόκ σταματά τη χαοτική ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδίας και αποκαθιστά τον κανονικό καρδιακό ρυθμό.

Είναι γεγονός ότι πολλές αρρυθμίες δεν μπορούν να προληφθούν. Όμως μια σειρά από μέτρα μπορούν να προσφέρουν πολλά στην καρδία μειώνοντας τον κίνδυνο για καρδιοπάθεια και αρρυθμία.

Η πρόληψη των προβλημάτων λόγω σωματικού ή συναισθηματικού στρες, είναι σημαντική όχι μόνο για τους ασθενείς που γνωρίζουν ότι είναι καρδιοπαθείς αλλά και για όλους τους άλλους.

Είναι καλύτερα να αποφεύγονται καταστάσεις οι οποίες είναι γνωστό ότι προκαλούν στρες. Η σωματική άσκηση κάθε μέρα, στα μέτρα των δυνατοτήτων του κάθε ατόμου και σύμφωνα με τις συστάσεις του γιατρού του, είναι ιδιαίτερα επωφελής.

Η αποφυγή του καπνίσματος, η κατανάλωση του αλκοολούχων ποτών μόνο σε μικρές ποσότητες (για παράδειγμα 1 έως 2 ποτήρια κρασιού ημερησίως), η υγιεινή διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ψάρια και δημητριακά ολικής αλέσεως, ισχυροποιούν το καρδιαγγειακό σύστημα καθιστώντας το πιο ανθεκτικό στις αρνητικές επιδράσεις του στρες.

Η χαλάρωση, οι ασκήσεις τύπου γιόγκα, το διάβασμα, η προσευχή και άλλες μέθοδοι διαλογισμού ή βιοανάδρασης, βοηθούν στην αντιμετώπιση του στρες.

Οι καλοί φίλοι και τα μέλη της οικογένειας, μιλώντας με τα άτομα που κινδυνεύουν από στρες, προσφέρουν υποστήριξη, τα βοηθούν να εκφράζουν τα συναισθήματα τους και συμβάλλουν έτσι στη μείωση της ψυχικής τους έντασης και καταπόνησης.

Σε καρδιοπαθείς ασθενείς, οι γιατροί χορηγούν κάποτε για προστασία από το στρες, φάρμακα όπως οι βήτα αναστολείς που βοηθούν για τη μείωση του καρδιακού ρυθμού και στον έλεγχο των αρρυθμιών.

Η αποφυγή του αχρείαστου στρες, του καπνίσματος, της καθιστικής ζωής, της παχυσαρκίας, της κατάχρησης αλκοόλ, καφεΐνης και ζαχαρούχων ποτών, μπορούν να βοηθούν στην πρόληψη των αρρυθμιών.

Η υγιεινή διατροφή, η τακτική αεροβική σωματική άσκηση όπως το περπάτημα, το κολύμπι, το ελαφρύ τρέξιμο, η ποδηλασία και 8 έως 10 ποτήρια νερό την ημέρα, συμβάλλουν στην πρόληψη των καρδιοπαθειών και των αρρυθμιών.